Среда, 17.01.2018, 06:30
Главная Регистрация RSS
Приветствую Вас, Гость
Меню сайта
Наш опрос
Как Вы считаете, Северная Осетия опережает по благополучию населения и своего развития соседние р
Всего ответов: 338
Статистика

Онлайн всего: 10
Гостей: 10
Пользователей: 0
Главная » 2015 » Июль » 14 » Хуыцау æви æхца?
09:40
Хуыцау æви æхца?

Лæджы хуызæн лæг нæм — ыстæм,
Бæрæг дæр нæ нал ис, цы стæм,
Цы уыдзæн нæ фидæн, нæ фæстаг? —

Кæдæмдæр ма хилæм куырмæй…
Гъе, Уастырджи, ракæс, цæмæй
Нæ фæуæм бынтондæр фыдвæндаг!..

Хетæгкаты Къоста. «Ракæс»

«Стыр Ныхас» кусы 20 азæй фылдæр. Бирæ хорз хъуыддæгтæ аразы. Алы районы æмæ хъæуы дæр ис æвзæрст лæгтæ, сæ сæргъы лæууынц сæ нымаддæр лæгтæ æмæ Иры «Стыр Ныхас». Уыдон хъуамæ зæрдиагæй архайой парахат кæныныл, нæ фыдæлтæ нын цы фæзминаг æгъдæуттæ ныууагътой, уыдон. Сæ хъомыладон куыст хъуамæ хæццæ кæна алы хæдзары бинонтæм, алы скъоламæ, уæлдæр ахуырдонмæ. Сæ ныхас хъуыса канд газеты фæрстыл нæ, фæлæ радиойæ, телеуынадæй, адæмон æмбырдты æмæ афтæ дарддæр. 
Æрæджы мæ райстой «Стыр Ныхас»-ы уæнгтæм æмæ фыццаг хатт уыдтæн йе ‘мбырды. Æмбырд уыди Фрунзейы уынджы дыууæуæладзыгон хæдзары дыккаг уæладзыджы, — советон рæстæджы ам куыста хъæууон хæдзарады министрад. Уæд бæстыхаймæ хорз зылд цыди, абон та заууатмæ æрцыди: царæй, къулæй, пъолæй бæстон цалцæггæнинаг сты. Бандæттæ æмæ стъолтæ дæр ма дзы хорз аирвæзтысты советон рæстæгæй нырмæ. 
Залы бадтысты «Стыр Ныхас»-ы уæнгтæ — алы районæй æвзаргæ лæгтæ, дзуапджынтæ, президиумы — уынаффæгæнджытæ фондзæй, сæ сæргъы Мæрзаганты Махарбег. Бонхыгъды уыдис цалдæр фарстайы, уыдонимæ чиныг «Чындзхаст, чызгæрвыст æмæ марды æгъдæуттæ»-йы тыххæй. 
Фыццаг фарстайы фæдыл загъта Хуссар Ирыстоны «Стыр Ныхас»-ы сæрдар. Уый цыбырæй радзырдта, цы кусынц Хуссар Ирыстоны адæм нæ фыдæлты æгъдæуттыл. Разы у æппæт фарстатимæ дæр, æмæ кусдзысты Ирыстоны «Стыр Ныхас»-ы хистæрты комитеты фæндоныл. 
Чиныджы тыххæй сæ хъуыдытæ загътой Джызæлы, Беслæны, Елхоты æмæ Дзæуджыхъæуы минæвæрттæ дæр. 
Сихъоты Иваны фырт Сослан бафиппайдта, цы хъæндзи-нæдтæ уыны «Стыр Ныхас»-ы куысты. Уæлладжыры комы иу кувæндоны цур (табу йæхицæн) федта бирæ æхцаты сыфтæ. Куы бафарста, адон та цы сты, зæгъгæ, уæд ын, кувæндонмæ чи зилы, уыцы бæрнон лæгтæ загътой: «Адон сты мысайнæгты æхцатæ, ныххуылыдз сты, æмæ сæ хус кæнæм. Уый фæстæ дзы æлхæндзыстæм куывддонмæ хъæбæр нозт, бæгæны æмæ дон. Æдæппæтæй сты 120 мин сомы…» «Æз ахъуыды кодтон, — дзырдта Сослан, — утæппæт æхцаты аргъ хъæбæр нозт куы бануазой, уæд цымæ цы фæуыдзысты уыцы адæм?» Æмæ ма куы базыдта, æдæппæт дзы 750 мин сомæй фылдæр æрæмбырд, уæд хъуыдыты аныгъуылд: кæд дзы уыйбæрц æмбырд кæны, уæд дзы цæуылнæ æххуыс кæнынц мæгуыр, бирæсывæллонджын бинонтæн, науæд уæззау рынчынтæн? Скæнæнт журнал æмæ уым фыссæнт, кæмæн, цæмæн æмæ цас радих кодтой, адæм кувæндоны цы æхцатæ æрæмбырд кодтой, уыдонæй. 
Бирæ хорз хъуыддæгты тыххæй ма фæдзырдта Сихъойы-фырт. Æнæмæнг ис, «Стыр Ныхас» цæуыл дзура æмæ куса, уый. 
Æз ма зæгъинаг дæн уый, æмæ, уæлдæр цы чиныджы кой кодтам, уый у æркæсинаг æрмæст «Стыр Ныхас»-ы уæнгтæн нæ, фæлæ бафæрсын æмбæлы æгас Ирыстоны куырыхон адæймæгты æмæ йæм бахæссын ивддзинæдтæ. Махарбег куыд загъта, афтæмæй æгъдæутты фæдыл уагъд æрцыди бирæ чингуытæ, æмæ дзы алкæцыйы дæр æвдыст цæуынц алыхуызон æгъдæуттæ, бирæтæ дзы нæ иу кæнынц нæ фыдæлты æгъдæуттимæ. Æмæ æрбадæм, ахъуыды кæнæм, цæмæй æрцæуæм иу фæткмæ. «Стыр Ныхас»-ы алы уæнгæн дæр, Иры куырыхон лæгтæн дæр раттын хъæуы фæндон бахæссыны бар. Цæмæй уыцы æппæт хъуыдытæ баиу кæнæм, равзарæм сын сæ ахсджиагдæртæ, растдæр дзы кæцытæ уыдзысты, уыдон. Æмæ дзы саразæм, æппæт ирон адæмæн æфсæддон уставау разамынд чи дæтта æгъдæутты фæдыл, иу ахæм чиныг. Кæддæр, æфсады службæйы рæстæджы, ахуыр кодтон «Дисциплинарный устав». Æмæ мæм афтæ касти, цыма уыцы уставы амынддзинæдтæ ирон æгъдæуттæй ист сты: хистæры цур ма бад, тамако ма дым, æвзæр ныхæстæ ма кæн, хистæрмæ хъус, цы зæгъа, уый бакæн, кæстæры дзæгъæлы ма бафхæр, кæстæрты рæвдау, хистæртæн лæггад кæн æмæ афтæ дарддæр. 
Фæлæ ма мæ хъуыдыйы ис ахæм фарстатæ: цæуылнæ ныффыссæм иу чиныг не ‘гъдау, не ‘фсармыл, кæцæй рацы-дыстæм, цæуыл тох кодтой нæ хистæртæ? Зæгъæм, ис нæм тынг бирæ кувæндæттæ алы комы дæр. Ныхасæн, Дыгургомы райдай уæлæ Стыр Дыгурæй, æмæ алы хъæуæн дæр ис йæхи кувæндон. Афтæ Уæлладжыры комы — райдай Нарæй, Захъайæ æмæ суанг Алагиры онг. Æппæт кæмтты æмæ быдыры дзуæртты кувæндæтты тыххæй нал дзурдзынæн (Куырттаты комы, Хуссар Ирыстоны, Заманхъулы Дурджын Бæрзонды, Ольгинскæйы Цыргъобауы, Мæздæджы Мад-Майрæмы, Æр-джынарæджы Тæтæртуппы æмæ афтæ дарддæр). Уыцы кувæндæттæн сисын хъæуы рæсугъд сæ къамтæ æмæ сæ бахæссын чиныгмæ, къамты бын ныффыссын, кæцы кувæндон кæд сарæзтой, кæй науæд цæй номыл æмæ цы амоны. 
Ис ма мæм ахæм фæндон, цæмæй уыцы чиныджы фыст уой, кæмæ кæнæ цæмæ кувæм, цы курæм. Хъуамæ дзы уа æртæ чъи-
рийы ныв, стæй дзы ныффыссын æмбæлы, цы амоны алы 
чъирийы мидис, цы амонынц æртæ æртæдзыхоны, куыд дихгæн-гæ сты. Цы амонынц æмæ цæмæн æвæрынц фынгыл хистæрты цур сæр æмæ бæрзæй? Цæмæн æмæ кæмæн лæвæрдтой нуазæнтæ? Цæмæн дæттынц хъусы нуазæн, йæ мидис? 
Цыбыр дзырдæй, бирæ фарстатæн хъæуы дзуёппытæ. 
Цæмæй нæ кæстæр фæлтæртæ чысылæй фæстæмæ ахуыр 
кæной ирон æгъдæуттыл, уый тыххæй хорз уаид, скъолайы программæмæ къуыри, науæд дыууæ къуырийы иу урок уæддæр куы æрцæуид хаст сæрмагонд предмет нæ фыдæлты æгъдæуттыл. 
Уый уын цыбырæй мæ хъуыдытæ «Стыр Ныхас»-ы куысты фæдыл. Кæд истæмæй рæдийын, уæд мын хатыр уæд. 

НАСХЪИДАТЫ Васили,
 Иры «Стыр Ныхас»-ы уæнг

Категория: Общество | Просмотров: 609 | Добавил: Admin | Рейтинг: 5.0/2
Всего комментариев: 0
Имя *:
Email *:
Код *: